ذهنیسازی (Mentalization) یک مفهوم روانشناختی است که به توانایی درک و تفسیر افکار، احساسات و انگیزههای خود و دیگران اشاره دارد. این توانایی در واقع، یک مهارت است که با تمرین و آموزش قابل ارتقاء است. در سالهای اخیر، ذهنیسازی به عنوان یک ابزار قدرتمند در درمان طیف وسیعی از اختلالات روانی، از جمله اختلال شخصیت مرزی، افسردگی و اضطراب، مورد توجه قرار گرفته است.
ذهنیسازی چیست؟
ذهنیسازی به این معنا است که ما بتوانیم به جای قضاوت کردن درباره احساسات و افکار خود و دیگران، آنها را درک کنیم و به آنها معنا دهیم. به عبارت سادهتر، ذهنیسازی یعنی اینکه ما بتوانیم خود و دیگران را به عنوان موجوداتی با ذهن و احساسات پیچیده ببینیم.
چگونه ذهنیسازی به درمان اختلالات روانی کمک میکند؟
کاهش شدت علائم: ذهنیسازی به افراد کمک میکند تا علائم اختلالات روانی مانند افسردگی، اضطراب و خشم را بهتر مدیریت کنند. با درک بهتر احساسات خود، افراد میتوانند پاسخهای سازندهتری به آنها بدهند.
بهبود روابط بین فردی: ذهنیسازی به افراد کمک میکند تا ارتباط بهتری با دیگران برقرار کنند. با درک بهتر احساسات و نیازهای دیگران، افراد میتوانند روابط سالمتری را تجربه کنند.
افزایش عزت نفس: با درک بهتر خود و تواناییهای خود، افراد میتوانند عزت نفس بالاتری داشته باشند.
کاهش رفتارهای خود تخریبی: ذهنیسازی به افراد کمک میکند تا رفتارهای خود تخریبی مانند خودکشی، خودزنی و سوء مصرف مواد را کاهش دهند.
افزایش انعطافپذیری: افرادی که مهارت ذهنیسازی بالایی دارند، بهتر میتوانند با تغییرات و چالشهای زندگی کنار بیایند.
درمان مبتنی بر ذهنیسازی چگونه انجام میشود؟
درمان مبتنی بر ذهنیسازی معمولاً توسط یک روان درمانگر مجرب انجام میشود.
در این درمان، درمانگر به فرد کمک میکند تا:
- احساسات خود را شناسایی و نامگذاری کند.
- افکار خود را به چالش بکشد و واقعبینانهتر به آنها نگاه کند.
- با دیگران همدلی کند و دیدگاه آنها را درک کند.
- رفتارهای خود را بر اساس آگاهی و انتخاب انجام دهد.
چه کسانی میتوانند از درمان مبتنی بر ذهنیسازی بهرهمند شوند؟
درمان مبتنی بر ذهنیسازی برای افراد مبتلا به طیف وسیعی از اختلالات روانی، از جمله اختلال شخصیت مرزی، اختلال دوقطبی، اختلال اضطراب فراگیر، اختلال وسواس فکری- عملی و افسردگی میتواند مفید باشد. همچنین، این درمان برای افرادی که میخواهند مهارتهای ارتباطی و اجتماعی خود را بهبود بخشند، مفید است.
نتیجهگیری
ذهنیسازی یک ابزار قدرتمند برای بهبود سلامت روان است. با تمرین و آموزش، همه افراد میتوانند مهارتهای ذهنیسازی خود را افزایش دهند و از مزایای آن بهرهمند شوند. اگر شما یا یکی از عزیزانتان با مشکلات روانی دست و پنجه نرم میکنید، توصیه میشود که با یک روان درمانگر مشورت کنید تا ببینید آیا درمان مبتنی بر ذهنیسازی برای شما مناسب است یا خیر.

