جام جهانی ۲۰۱۸
از سرچشمه تاریخی تا جامون فیفا؛ کاپ اصلی قهرمان جام جهانی به کشورش بازنگشت

گند سالی است که تیم قهرمان جام جهانی کاپ اصلی را با خود به کشورش نمیبرد و فیفا یک کاپ بدل به قهرمان اهدا میکند. این موضوع همچنان برای بسیاری از علاقهمندان فوتبال جای سؤال دارد و بهعنوان نکتهای جالب در حاشیه قهرمانیها مطرح میشود.
«به گزارش نیومد»؛ قرار بود تیم قهرمان جام جهانی، جام اصلی را به موزه یا محل نمایشگاهی در کشور خود منتقل کند اما به دلایلی این رویه تغییر کرده و فیفا نسخه بدل کاپ را به تیم قهرمان تحویل میدهد. این تصمیم واکنشهایی در میان هواداران و کارشناسان به دنبال داشته است.
شرح ماجرا
براساس گزارشها، پس از پایان رقابتها مسئولان فدراسیونها و اتحادیهها درباره انتقال فیزیکی جام جهانی دقت بالایی دارند. در موارد اخیر، فیفا بهجای اعطای نمونه اصلی، یک نسخه بدل از جام را به قهرمانان تقدیم کرده است تا نمونه اصل در مالکیت فیفا باقی بماند و جابهجاییهای بینالمللی محدودتر شود.
این اقدام فیفا علاوه بر حفظ امنیت آیتم تاریخی، از نظر لجستیکی نیز سادهتر است. انتقال یک نمونۀ بدل، نگرانیهای مربوط به بیمه، نگهداری و مخاطرات احتمالی حین حمل و نقل را کاهش میدهد و در نتیجه تصمیمگیران به این راهکار روی آوردهاند.
منتقدان اما میگویند که بخش احساسی و نمادینِ بههمراه داشتن جام اصلی برای کشور قهرمان اهمیت زیادی دارد و تحویل یک نمونه بدل، از ارزش و اعتبار تجربه قهرمانی برای مردم میکاهد. از طرف دیگر، موافقان استدلال میکنند که محافظت از یک شیء تاریخی که نمایانگر هویت جام جهانی است، ضرورت دارد و این راهکار منطقی است.
دلیل تجمع و تصمیم فیفا
دلایل اتخاذ این رویه شامل نگرانیهای امنیتی، مسائل بیمهای و حفاظت از میراث ورزشی است. فیفا با در نظر گرفتن احتمال آسیب یا سرقت، حفظ اصل کاپ را در اولویت قرار داده و به همین دلیل نمونه بدل را برای نمایش عمومی و مراسم تحویل در اختیار قهرمانان میگذارد.
در مواردی که جام اصلی به دلایل تاریخی یا نمادین باید حفظ شود، سازمانها ترجیح میدهند نمونهای شبیه به اصل را به مقصدهای نمایشگاهی یا ملی ارسال کنند تا اصل در مکان امن و تحت نظارت باقی بماند. این تصمیمها معمولاً با هماهنگی فدراسیونها و نهادهای مرتبط گرفته میشود.
علاوه بر این، پروتکلهای جدید حمل و نقل بینالمللی و شرایط بیمهای موجب شده است که انتقال اشیای ارزشمند دشوارتر و هزینهبرتر شود. از همین رو، بسیاری از سازمانها ترجیح میدهند نمونهای قابل نمایش را به تیم قهرمان تحویل دهند و اصل را در مجموعههای خاص نگهداری کنند.
البته بحثها دربارهٔ عدالت نمادین و احساس تعلق ملی همچنان مطرح است و برخی کارشناسان معتقدند لازم است راهکارهایی برای تسهیل نمایش امن اصل کاپ در کشور قهرمان اندیشیده شود تا هم میراث حفظ شود و هم علاقهمندان امکان دیدن نماد قهرمانی را داشته باشند.
در نهایت، آنگونه که گزارشها نشان میدهند، فیفا و فدراسیونها بهدنبال تعادلی میان محافظت از اشیای تاریخی و فراهم کردن تجربه احساسی برای مردماند؛ تعادلی که هنوز کامل شکل نگرفته و موضوع بحث و بررسی است.

